Það er nú varla hægt að tala sérstaklega um "að hætti hússins" sem einhverja eina ákveðna leið þegar humar er annars vegar heldur frekar hvað er við höndina hverju sinni og hvernig stemningin er. Á að grilla úti, á pönnu eða ofni? Súpu, risotto, pasta, salat?

Frú Lauga fékk í hendur humar beint frá sjómönnum á Höfn í Hornafirði — sýnishorn af því sem verður fáanlegt í búðinni fljótlega með vorinu.

Við ákváðum að gera eitthvað einfalt og byrjuðum á að taka hann úr skelinni og hreinsa svörtu görnina — auðvelt að gera það með því að halda þétt aftast á sporðinum þegar humar er dreginn út og þá verður görnin oftast (!) eftir. Skeljarnar setjum við svo í poka, frystum og geymum til að nota síðar í fiskisoð.

Ólífuolía hituð á pönnu og humrinum (1kg) skellt út á. Velta til og frá svo hann bakist jafnt á öllum hliðum og út í gegn. Líklegast um 5-6 mínútur í heildina, alls ekki of lengi. Þá er humar fjarlægður en allur safinn skilinn eftir á pönnunni.

Safinn á pönnunni er allur úr humrinum sjálfum kominn fyrir utan væga ólífuolíu svo hann er bragðmikill og hægt að nota sem grunn í ýmsar útfærslur. Við gerðum þetta svona í þetta sinn: útí fór skvetta af hvítvíni og staup af sætvíni (hægt að sleppa eða setja örlítið koníak eða uppáhalds líkjör jafnvel), u.þ.b. desilíter af rjóma, salt og pipar og bingó! Sósugerðin tekur 3-4 mínútur og síðan hellt yfir humarinn og borið fram með góðu fersku salati.

Þar sem er humar þar er hvítvín.

Við mælum með alll-þéttu hvítvíni með humrinum og notuðum að þessu sinni Little James frá Chateau Saint Cosme sem gaf máltíðinni aðra vídd með sínum mikla, ilmríka karakter.

Öll vín sem hefja REYNSLU í Vínbúðunum hafa eitt ár til að komast í KJARNA þar sem þeim er tryggður staður í a.m.k. ár til viðbótar. Í kjarna fær vínið meiri dreifingu í fleiri Vínbúðir og ef vínið selst virkilega vel endar það út um allt land. Vínin í kjarna eru líka staðgreidd að hálfu ÁTVR við hverja pöntun en ekki fengin "að láni" og síðan greidd eftir því hvað selst í hverjum mánuði eins og reynsluvínin.

Sem dæmi: ef ÁTVR pantar 60 flöskur af ákveðnu víni frá okkur og eingöngu þrjár seljast í mánuðinum greiðir ÁTVR aðeins þessar þrjár flöskur. Ef sama magn yrði pantað af kjarnavíni yrði það staðgreitt innan tveggja vikna óháð sölu í Vínbúðunum.

Það er því eftir nokkru að sækjast.

Í hverjum mánuði fáum við framlegðarskýrslu frá ÁTVR þar sem við getum séð hvernig öll vörunúmer í Vínbúðunum eru að standa sig, okkar og annarra. Við sjáum m.a. hvaða vín fara í kjarna, getum séð hversu margir mánuðir eru eftir af reynslu-árinu og hveru mikið vantar upp á í "framlegð" til þess að komast í kjarnann. Vín sem nær ekki í kjarnann dettur úr sölu og þarf þá að bíða utan Vínbúða í heilt ár eftir að eiga möguleika á endurkomu á reynslulistann ef viðkomandi vínkaupmaður kýs að reyna aftur.

Í augum ÁTVR setur vínkaupmaður vín í reynslusölu með það fyrir augum að koma því í kjarna og velur vín til landsins sem eiga þennan möguleika.

Við erum svolítið óþekk hvað þetta varðar og erum alltaf að setja þarna inn alls konar ósöluvænleg og skrítin vín sem eygja aldrei raunverulegan möguleika á þessari stöðuhækkun úr reynslu í kjarna. Þeir sem þetta lesa vita af hverju það er svo við sleppum langloku um tilgang og ástríður okkar að þessu sinni. Okkar vín eru því alltaf að detta úr sölu og dvelja því gjarnan ekki lengur en árið í Vínbúðunum - og á meðan finnum við einhver önnur ný og ómöguleg vín til að setja í staðinn.

Við getum bara ekkert að þessu gert.

Reyndar hefur svokallaður SÉRLISTI Vínbúðanna komið okkur til hjálpar því þar veljast inn vín til hliðar við þetta sjálfvirka kerfi sem við vorum að lýsa, vín sem er valin af fagmönnum Vínbúðanna. Þetta eru einu vínin í Vínbúðunum sem eru valin inn af gæðum og í þeim tilgangi að auka fjölbreyttni í hillum Vínbúðanna svo landinn drekki nú ekki bara Chardonnay og kassavín út í eitt. ÁTVR auglýsir eftir umsóknum á sérlistann u.þ.b. tvisvar á ári og er tekið tillit til gæða, verðs og þarfar m.a. og samkeppni um hvert sæti.

Nú er þessi póstur orðinn alltof langur og komið að raunverulegri ástæðu hans (ef einhver er ennþá að lesa).

Tvíburavínin Little James rautt og Little James hvítt, frá Chateau Saint Cosme í Rónarhéraði Frakklands, vantar ekki mikið upp á til að komast úr reynslu í kjarna. Reynsluárið rennur út 31. maí og þurfa viðskiptavinir Vínbúðanna að versla 25 flöskur af hvoru víni í hverri viku héðan í frá og út maí til að það takist. Hljómar ekkert svo rosalega mikið en þarf samt átak til.

Öll hjálp vel þegin.

Það er varla hægt að finna meira lifandi og hressileg vín í okkar röðum eins og flöskumiðinn gefur til kynna. Þau fara þó ekki út af sporinu í taumlausri gleði - þrátt fyrir allt þá eru þetta BARA venjuleg og góð frönsk léttvín með svona smá suðrænum samba.

Little James rautt og Little James hvítt kosta bæði 2.289 kr. í Vínbúðunum sem við leyfum okkur að kalla af mikilli hógværð ÞRUSUKAUP.

Takk fyrir hjálpina.

Eins og kemur fram í nýjasta bréfi Frú Laugu þá mælum við sérstaklega með rauðvíninu Cotes du Rhone 2006 frá Chateau de Montfaucon með páskalambinu. Þetta hefur þægilegan ilm, þéttan ávöxt og flotta byggingu. Látlaust vín í besta skilningi þessa orðs sem er við hæfi á þessum tíma yfirvegunar og innri friðar.

Önnur vín sem sýna sínar bestu hliðar í nærveru lambakjöts eru rauðvín úr Sangiovese þrúgunni eins og Chianti Classico 2007 frá Castello di Querceto, Chianti Classico 2006 frá Fontodi eða Montefalco Rosso 2005 frá Arnaldo Caprai.

Klassísk rauðvín sem falla ekki í skuggann af lambinu eða öfugt.

Í hvítu deildinni mælum við einhverju svolítið þykku og höfugu til að standa í hárinu og t.d. humri og laxi en með ferskleika engu að síður, eins og t.d hið skemmtilega Chardonnay hvítvín The Stump Jump Lightly Wooded Chardonnay 2008 frá d'Arenberg nú eða madamman sjálf Comtesse Madaleine 2007 frá Chateau de Montfaucon.

Síðan má líka draga fram Beljuna en það vill svo til að þær eru einmitt úr þessum þrúgum sem mælt er með hér fyrir ofan, sú rauða úr Sangiovese og sú hvíta úr Chardonnay. Okkur finnst rauðvínið vera að vaxa með tímanum sem það hefur haft í maga beljunnur og hvítvínið fer að verða meira grípandi með hækkandi sól og vori.

Gleðilega páska!

Í tilefni af því að ný sending er væntanleg frá Christian Moreau í Chablis fórum við yfir lagerstöðuna og fundum nokkur gler (6-18fl af hverri sort) af gömlum árgöngum frá þeim tíma sem Íslendingar voru ríkir og krónan sterk.

Reyndar finnst okkur þessi flottu hvítvín úr Chardonnay þrúgunni svo góð og við næstum tímum ekki að láta þau frá okkur en við getum nú ekki drukkið allt sjálf, jafnvel ekki með góðri hjálp - og við munum taka frá nokkrar flöskur handa okkur líka.

Vínin sem um ræðir eru þrjú og voru keypt þegar evran kostaði undir 100 krónum. Þau eru því frábær kaup í ljósi þess að ný sending verður leyst út á genginu 175 eða svo. Verðið er því mjög "2007" og ættu unnendur ekta Chablis-vína að sperra eyrun.

Þetta eru vínin þrjú: Chablis 1er Cru Vaillon 2006, Chablis Grand Cru Vaudesir 2004 og Chablis Grand Cru Les Clos "Hospices Les Clos" 2004 - og mætti lýsa stílnum almennt svo að þau eru vel þurr, djúp fremur en breið, með dæmigerðum steinefnaeinkennum Chablis vína og þægilegum en ekki of sterkum eikarblæ, fáguð og í flottu jafnvægi.

Áhugasamir sendi okkur póst á vinogmatur@vinogmatur.is til að fá upplýsingar um lagerstöðu og hvernig maður ber sig við að sérpanta þau í Vínbúðunum.

Það var ánægjulegt þegar við vorum nýbúin að fjalla um dræma sölu góðvínanna þriggja frá Chateau Mourgeu du Gres í Vínbúðunum að Gestgjafinn tók eitt þeirra upp á arma sína.

Litla rauðvínið Les Galets Rouges 2008 í hálfs líters flöskunni er Vín Mánaðarins með 4 1/2 glas.

Góður dómur fyrir vín sem á allt gott skilið að okkar mati. "Ilmurinn er yndislegur" segja þau en það eru engar ýkjur því fá vín í okkar herbúðum hafa eins mikinn og flottan ilm og ilmur er stór hluti góðs víns.

Það er minnst á annað vín frá Vín og mat í blaðinu en Stump Jump Riesling fær sömuleiðis 4 1/2 glas en sá dómur miðast við hversu vel vínið paraðist með bláskel þar sem Riesling vín eru sérstaklega til umfjöllunar.

Það eru blikur á lofti.

Við erum ekki hætt að endurskoða vínportfólíuna þótt maður fari hægar í sakirnar og varlegar en oft áður.

Eins og alltaf munu einhver vín hætta í Vínbúðunum og jafnvel aldrei koma aftur en þá er bara leita í raðir okkar framleiðenda eftir nýjum vínum eða athuga hvort tími sé kominn á endurkomu einhverra sem hafa verið hér áður.

Kerti ÁTVR virkar nefnilega þannig að vín fær reynslu til árs en dettur þá út ef ekki selst nógu vel og má ekki koma aftur inn í annað ár á eftir eða svo. Sérflokkur vína er undanskilinn reyndar en við höfum verið að senda mörg ný vín beint þangað frekar en í "reynslu" því þar er hugsanlegt að vín fái að dvelja lengur en fyrsta árið ef það er talið nauðsynlegt til að viðhalda framboði og fjölbreyttni vína í Vínbúðunum.

Mjög líklegt má telja að einn framleiðandi eigi þannig endurkomu fljótlega sem er okkur mikil  ánægja því við elskum hvítvínin hans, Christian Moreau í Chablis. Hann gerði eingöngu 1er Cru og Grand Cru hvítvín áður en hefur bætt við einfaldari Chablis Village víni sem hentar okkur vel og við stefnum á að taka inn.

Tveir splúnkunýir framleiðendur fara nú að teljast mjög líklegir hingað með vorinu.

Það eru Combe Blanche á Minervois svæðinu í Languedoc héraði S-Frakklands. Hann mun líklegast verða óþekktasti framleiðandinn okkar hvað varðar alþjóðlega frægð og frama en það er líka bara gott því vínin eru á frábærum verðum miðað við gæði og við stefnum á eitt hvítvín til að byrja með ásamt tveimur rauðvínum. Combe Blanche (sjá mynd af eigandanum Guy Vanlacker lengst til hægri og gott ef ekki bloggaranum þarna þriðja frá hægri í vínsmakki í Montpellier fyrir nokkrum árum) hefur verið í sigtinu hjá okkur í mörg ár svo það er sérstaklega ánægjulegt að fá hann til landsins. Í minningunni voru það einhver praktísk atriði eins og samskipta- og tungumálaörðugleikar (hann talar bara frönsku og átti bara fax ekki tölvu) sem olli því að upp úr samningaviðræðum slitnaði á sínum tíma.

Ca Rugate kynntumst við á Vinitaly vínsýninguni fyrir nokkrum árum. Það var hún Roberta hjá Arnaldo Caprai sem mælti með honum og þar sem við treystum henni svo vel þá létum við tilleiðast að heimsækja básinn hjá Ca Rugate þótt Valpolicella vín væru ekki ofarlega á stefnuskrá okkur yfir ný vín og framleiðendur á Ítalíu. Við höfum reyndar skoðað vín frá öðrum góðum framleiðendum á svæðinu í gegnum árin og ekki má gleyma stjörnuvínunum frá Dal Forno Romano en þau eru eiginlega í flokki út af fyrir sig.

Í stuttu máli heilluðu vínin okkur upp úr skónum, allt frá hvítu Soave til rauða Amarone, Valpolicella, freyðivína og sætvína. Sama hvaða vín voru borin fram þau einkenndust af stílfegurð og gæðum. Nú er hins vegar komið að því að gera eitthvað í þessu og má reikna með komu a.m.k. Soave hvítvíns, Valpolicella og Ripasso fyrst um sinn.

Þetta eru fyrstu drög að nýjum hlutum á nýju ári.

Við matreiddum sólþurrkaðan saltfiskinn frá Langanesi sem fæst í Frú Laugu á 1.980 kr/kg.

Hann var útvatnaður í 3 sólahringa og var vatni skipt á honum daglega. Þótt þrír dagar virtust passlegir fyrir þykkari bitana var það jafnvel of mikið fyrir þá þynnri svo væntanlega má stytta útvötnun í 2 sólahringa og þá kannski vega upp á móti með því að skipta oftar um vatn. Þetta hefur aðallega með söltun fisksins að gera og smekk viðkomandi fyrir miklu eða litlu saltbragði. Hann var síðan soðinn í svona 15 mínútur.

En afskaplega var hann bragðgóður, namm!

Við höfðum einfalt meðlæti með (þroskaða tómata og gullauga úr Frú laugu og ferskt avokado) sem varla er hægt að kalla uppskrift fyrir utan þessa góðu aioli sósu sem við gerðum í fyrsta skipti en hún er sérstaklega algeng á miðjarðarhafssvæðinu þar sem þessi tegund af fiski er talsvert borðuð.

Svona er uppskriftin af aioli sósunni sem mætti líka kalla hvítlauksmajónes:

6-8 hvítlauksrif (eftir stærð og smekk)
1 eggjarauða
1 bolli ólífuolía
salt
1 lítil sítróna (eða læm)

Eggjarauða og hvítlauksrifin sett í blöndunartæki og hakkað þar til vel maukað. Safi út sítrónu kreistur út í í litlu magni í einu á meðan blöndunartækið er í gangi. Saltað að smekk.

Að lokum er ólífuolíunni hellt í mjórri bunu hægt og rólega út í blönduna þar til hún tekur sig og verður gul-hvít.

Ef blöndun mistekst (er vökvakend og nær ekki að blandast saman) má hella blöndunni í skál og byrja upp á nýtt með annarri eggjarauðu og einu hvítlauksrifi sem er maukað eins og áður - og hella síðan misheppnuðu blöndunni út í hægt og rólega í mjórri bunu þar til nýja blandan tekur sig og verður að ljósgulri sósu.

Með þessu drukkum suður-franskt hvítvín sem okkur fannst viðeigandi og passaði það einkar vel með, Little James frá Saint Cosme.

Við getum ekki hætt að flytja inn vín sem enginn kaupir.

Hverjum öðrum en okkur dytti í hug að flytja inn vín sem kemur frá óþekktum framleiðanda af óþekktu svæði eða með miða sem enginn tekur eftir, nú eða nafni sem enginn getur borið fram.

Og Chateau Mourgues de Gres Costieres de Nimes A.O.C. Les Galets Dóres 2007 uppfyllir allt þrennt!

Síðan 1. júlí 2009 hafa 16 flöskur af þessu víni verið keyptar í Vínbúðunum. Það gera tvær flöskur (rúmlega!) á mánuði.

Það flokkast því líklegast undir eitt af þessum vonlausu vínum í Vínbúðunum.

Bara ef einhver hefði getið sett mynd af kanínu á miðann og kallað það "Crazy Rabbit" eða eitthvað svoleiðis, þá hefði það kannski mokast út.

En okkur þykir það gott, reyndar eiginlega frábært. T.d. með skelfisk-pasta eins og við fengum okkur um daginn. Suðrænt og seyðandi. 

Við höfum lent í þessu áður en lærum ekki af reynslunni. Við — aðallega þessi bloggari — verðum svo æst yfir einhverju svona góðu, getum ekki stillt okkur og er eiginlega sama þótt ekki mokist það út.

Ef við gætum selt 10.000 flöskur á einu ári myndum við frekar vilja selja lítið af mörgum en mikið af fáum.

Love before business.

Það er aðeins meiri vinna en mikið er það nú miklu skemmtilegra.

Eitt er því öruggt, við munum halda áfram að flytja inn svo "vonlaus" vín.

Þrátt fyrir kreppu, þrátt fyrir gengi, þrátt fyrir allt, ætlum við að halda uppteknum hætti og flytja inn vínin frá Sine Qua Non til Íslands frá Kaliforníu.

Verðin verða á svipuðu róli og í fyrra og sem fyrr verður hægt að fá tvö rauðvín, annað úr Grenache og hitt úr Shiraz.

Mæting til landsins verður í mars/apríl eða þar um bil og verður það auglýst nánar síðar.

Sem fyrr verða vínin með ný nöfn og miða sem hinn hugmyndaríki víngerðarmaður Manfred Krankl uppdiktar með hverjum nýjum árgangi.

Vínin eru fokdýr blessuð en einstök og þess virði - þrátt fyrir allt. Innihaldið og, í tilfelli vína Krankl, umbúðirnar — sjá til þess.

Bloggarinn rakst á þennan ágæta þátt um "Madman" víngerðarkarlinn Krankl (í tveimur hlutum):

Við höldum áfram að benda á það hversu bláskelin er gott hráefni á góðu verði.

Það er mikið spurt í Frú Laugu hvernig sé best að elda hana og við bendum yfirleitt á einföldustu leiðina; skella henni á heita pönnu, skutla fínsöxuðu kryddi og lauk (eða sellerí) og hvítvínsglasi, bíða þar til hún opnar sig (5 mín max) og þá er rétturinn tilbúinn á diskinn.

Við útfærðum þess uppskrift aðeins öðruvísi í upphafi nýja ársins og notuðum sem grunn uppskrift frá Mario Batali.

Hráefni:

1 kg bláskel
2 bollar ferskir, saxaðir konfekttómatar (eða aðrir vel þroskaðir tómatar)
1 laukur
1 sellerístöng
5 hvítlauksrif
4 matsk. ólífuolía (t.d. frá Bisceglia)
1/2 glas hvítvín
1/3 glas rauðvín
salt og pipar
300 gr. spagettí

Ólífuolían hituð á pönnu. Hvítlaukur skorinn í þunnar sneiðar og mýktur í olíunni á pönnunni í smá stund (1-2 mín.) þar til ljósgulur (alls ekki brúnn). Fínt söxuðum lauk og fínt sneiddu sellerí bætt út í og steikt í 2 mínútur til viðbótar. Helming hvítvíns bætt út í og steikt í aðrar 2 mínútur. Þá eru tómatar settir út í ásamt restinni af hvítvíninu og rauðvíninu (hægt að nota bara hvítvín) og soðið í 8 mínútur á meðalhita með lokinu á. Piprað og saltað. Skelinni skellt út í, lokið sett aftur á, og soðið í max 5 mínútur til viðbótar.

Spagettí soðið meðan á þessu stendur. Ef það er soðið síðar má láta sósuna standa með lokinu á og setja bláskelina síðan rétt í lokin u.þ.b. þegar spagettíið er að verða tilbúið.

Spagettí hellt yfir sósuna á pönnunni og blandað vandlega saman og ólífuolíu skvett yfir. Gott að nota súpudiska þar sem sósan er all fljótandi.

Við notuðum Beljuna í matargerðina en drukkum með ljómandi gott hvítvín Galets Dorés frá Chateau Mourgues du Gres sem smellpassaði með.

Bláskelin var náttúrulega úr Hrísey og fæst í Frú Laugu á 1.190 kr. kg.

Buon appetito!

Once ... in the wilds of Afghanistan, I lost my corkscrew, and we were forced to live on nothing but food and water for days.